مراحل ساخت گیتار

گیتار یکی از پرطرفدارترین سازهای جهان است و بیشتر از سایر موارد به کار می رود. با این حال برای ساخت گیتار خوب باید مراحل مختلفی پشت سر گذاشته شود که هر کدام از آن ها در نوع خود بسیار مهم هستند.
اگر شما هم میخواهید آموزش گیتار در کرج را شروع کنید وبه هر دلیلی مایل نیستید هزینه بالای را برای تهیه خریداری یک گیتار بپردازید پیشنهاد ما به شما ساخت گیتار خود با ابزار های معمولی می باشد ما در این مقاله به بررسی مراحل ساخت گیتار خواهیم پرداخت.

آموزش ساخت گیتار

راهنمای گام به گام ساخت گیتار سفارشی از چوب گیتار نه تنها یکی از پرطرفدارترین سازهای جهان است، بلکه ساخت آن تجربه‌ای عمیقاً شخصی، منحصر به فرد و جذاب است. آیا تا به حال آرزو کرده‌اید که سازی با دستان خود بسازید که صدای آن، بازتابی از سلیقه و روح شما باشد؟

این راهنمای جامع، نقشه راه شما برای قدم نهادن در دنیای شگفت‌انگیز سازندگی گیتار (لوتیِر) است؛ سفری هیجان‌انگیز که از انتخاب تکه‌های چوب آغاز شده و به شنیدن اولین کوک ساز شما ختم می‌شود.

۱. آماده‌سازی و طرح اولیه نقشه راه شما

پیش از آنکه اره به دست بگیرید، باید نوع ساز و نقشه‌ راه خود را مشخص کنید. این مراحل، زیربنای ساخت گیتار شما هستند:
انتخاب نوع گیتار: در ابتدا تصمیم بگیرید که به دنبال ساخت چه نوع گیتاری هستید؟ گیتار کلاسیک، آکوستیک، سیمی یا انواع دیگر؟ هر کدام ساختار و صدای منحصر به فرد خود را دارند.

تهیه نقشه دقیق (Blueprint): برای جلوگیری از خطا، بهتر است یک نقشه دقیق و با ابعاد استاندارد از گیتار مورد نظر خود تهیه کنید. این نقشه، راهنمای شما برای برش و فرم‌دهی تمام قطعات خواهد بود.

جمع‌آوری ابزار و مواد: ابزارهایی مانند اره مویی (برای برش‌های دقیق)، سمباده با درجات مختلف، گیره‌ها، و البته مهم‌تر از همه: چوب‌های باکیفیت، سیم‌ها و فرت‌ها را جمع‌آوری کنید.

۲. قلب تپنده ساز: انتخاب چوب مناسب

کیفیت صدای نهایی گیتار شما تا حد زیادی به چوبی که انتخاب می‌کنید بستگی دارد. از آنجایی که گیتار یک ساز چند قطعه‌ای است، برای هر بخش از آن باید چوب مخصوصی با ویژگی‌های آکوستیکی مناسب انتخاب شود:

نکته طلایی برای کیفیت: جالب است بدانید که با بالا رفتن سن گیتار، کیفیت صدای آن نیز بهتر شده و اصطلاحاً «کوک بهتری» می‌گیرد. بنابراین، با انتخاب بهترین چوب‌ها از ابتدا، عملاً در حال سرمایه‌گذاری برای صدای آینده ساز خود هستید و تا سال‌های طولانی نیازی به خرید دوباره نخواهید داشت.

۳. مونتاژ و خلق صدا: ساخت قطعات اصلی

پس از انتخاب مواد اولیه، نوبت به ساخت و فرم‌دهی قطعات می‌رسد. تمرکز اصلی در این مرحله، بر روی ساخت «صفحه صدا» است؛ قسمتی از گیتار که تأثیر فوق‌العاده‌ای بر کیفیت نهایی صدای ساز دارد.

الف) مراحل ساخت صفحه صدا:

• تهیه قالب: ابتدا قالب دقیق گیتار را بر روی چوب پیاده کنید یا یک قالب فیزیکی آماده کنید.
• برش دقیق چوب: قالب را روی چوب قرار داده و با استفاده از اره مویی (بهترین ابزار برای برش‌های ظریف)، چوب را برش دهید.
• سمباده‌زنی و انطباق: لبه‌های برش داده شده را با سمباده (مثلاً سمباده ۸۰) صاف کنید تا زبری از بین برود و گوشه‌ها نرم شوند.
• حتماً قبل از اره کردن، صفحه پشتی را نیز به صفحه صدا بچسبانید تا هر دو صفحه دقیقاً بر یکدیگر منطبق شوند.

ب) راز انحنای گیتار (ایجاد فرم بدنه):

حالت خمیده بدنه گیتار، عنصری حیاتی در آکوستیک و زیبایی ساز است. این مرحله حساس معمولاً نیاز به تجربه و دقت بالایی دارد:

• آماده‌سازی چوب: صفحه‌های نازک چوب که برای کناره‌ها انتخاب شده‌اند، آماده می‌شوند.
• کاهش سختی با بخار: این صفحات روی دستگاه بخار قرار می‌گیرند تا حالت خشکی و سفتی آن‌ها کاهش یافته و از حالت شکنندگی خارج شوند.
• فرم‌دهی: چوب نرم شده و انعطاف‌پذیر، بلافاصله روی قالب فرم‌دهنده قرار می‌گیرد تا حالت منحنی مورد نیاز را به خود بگیرد.

۴. مسیر ساخت شما: از مبتدی تا حرفه‌ای

ساخت گیتار یک هنر است که نیازمند صبر، دقت و خلاقیت است. شما می‌توانید با توجه به سطح مهارت و هدف خود، از روش‌های مختلفی برای ساخت ساز استفاده کنید:

• روش‌های ساده و بازیافتی (برای مبتدیان): اگر تازه می‌خواهید اصول اولیه ساخت ساز را بیاموزید، استفاده از مواد بازیافتی مانند قوطی فلزی، کش لاستیکی یا جعبه مقوایی گزینه‌های عالی هستند تا با اصول اولیه مونتاژ آشنا شوید.
• ساخت گیتار با چوب (کیفیت متوسط): این روش برای کسانی مناسب است که به دنبال صدایی بهتر و کیفیتی بالاتر هستند. این مسیر، نیازمند دانش بیشتری در مورد چوب‌ها، ابزارها و تکنیک‌های اساسی ساخت است.
• ساخت گیتار حرفه‌ای و سفارشی: این سطح برای نوازندگان جدی یا هنرجویانی است که می‌خواهند گیتاری بسازند که از نظر کیفیت با محصولات سازندگان حرفه‌ای (لوتیِرها) برابری کند. این روش نیاز به آموزش‌های تخصصی و تجربه بالا دارد.

انتخاب چوب مناسب برای ساخت گیتار

اولین قدمی که باید برای ساخت گیتار برداشت انتخاب یک چوب مناسب است. از آنجایی که گیتار یک وسیله چند قطعه ای می باشد برای هر قسمت چوب مخصوصی استفاده خواهد شد. به طور مثال برای قسمت بالایی گیتار معمولا از چوب صنوبر استفاده می کنند. این چوب در ایران زیاد یافت می شود و به راحتی قابل دسترس خواهد بود.

برای قسمتهای کناری و پایینی گیتار هم چوب گردو گزینه مناسبی خواهد بود که می توانید از آن بهره ببرید. در صورتی که از بهترین چوب ها برای ساخت گیتار استفاده کنید تا سال های زیادی نیازی به خرید دوباره نخواهید داشت. نکته جالب آن است که با بالا رفتن سن گیتار، کیفیت آن نیز بیشتر میشود و اصطلاحا کوک بهتری نیز خواهد داشت.

چنانچه نخواستید از چوب گردو برای پشت و کناره های گیتار استفاده کنید‌، چوب رزوود هم برای شما بسیار مناسب خواهد بود. در نهایت خودتان شرایط را بسنجید و بر اساس آن بهترین تصمیم ممکن را بگیرید. گیتارهای موجود در بازار از چوب های بیشتری تشکیل شده اند که معمولا خارج از ایران ساخته شده و سپس از طریق واردات به بازار کشور راه پیدا می کنند. اگر بتوانید یک چوب عالی برای گیتار پیدا کنید تا سالیان سال نیاز دوباره ای به خرید گیتار نخواهید داشت و از این مورد تبرئه خواهید شد.

ساخت و اتصال صفحه صدا

یکی از اجزای بسیار مهم در گیتار صفحه صدا می باشد. به قسمت پهن گیتار که دست در هنگام نواختن در آن قرار می گیرد صفحه صدا می گویند. برای ساخت این قسمت ابتدا باید قالب گیتار را بر روی یک پلاستیک پلی اورتان پرش داد تا قالب کار آماده شود. بعد از اینکه قالب در سایز استاندارد تهیه شد آن را بر روی چوب قرار دهید.

از روی الگو شروع به اره کردن کنید که برای این امر استفاده از اره مویی بهترین انتخاب ممکن خواهد بود. بعد از اینکه اره کردن چوب به اتمام رسید می توانید لبه های آن را سمباده بزنید تا زبری آن از بین برود. فراموش نکنید که قبل از برش زدن صفحه پشتی را هم به صفحه صدا بچسبانید تا آن نیز با همین قالب برش داده شود.

در واقع با این کار این دو صفحه از لحاظ اندازه دقیقا بر یکدگیر منطبق خواهند شد. در هنگام ساخت صفحه صدا دقت زیادی داشته باشید زیرا تاثیر فوق العاده ای بر روی کیفیت نهایی صدای تولید شده خواهد داشت.

در حال حاضر اکثر گیتارسازان حرفه ای این بخش را به صورت دقیق و منظم انجام می دهند تا نتیجه کار برای مشتری رضایت بخش و مفید باشد. سنباده ۸۰ ابزار مناسبی برای سمباده کشی گوشه های صفحه صدا است پس از آن نیز استفاده کنید تا اطراف آن حالت نرمی پیدا کند. اگر تمامی این نکات گفته شده را رعایت کنید نتیجه کار برای شما بسیار هیجان انگیز و جذاب خواهد بود.

قسمت خم و منحنی گیتار چگونه ساخته می شود؟

همانطور که می دانید گیتار دارای حالتی شبیه به منحنی است که این موضوع باعث ایجاد صداهای مختلف در گیتار خواهد شد. بر همین اساس ساخت آن ها حتما باید با چوب و ابزارهای حرفه ای انجام شود تا خللی در این مورد به وجود نیاید. برای اینکار صفحه های نازک چوب انتخاب شده و کنار گذاشته می شود.

در مرحله بعد این صفحه بر روی دستگاه بخار قرار می گیرد تا حالت خشکی و سفتی آن کم شود. بعد از اینکه چوب از حالت شکننده خود خارج شد آن را روی قالب فرم دهنده قرار می دهند.

بعد از اینکه چوب مدتی در قالب خود باقی ماند فرم منحنی به خود گرفته و می توان آن را به گیتار اضافه نمود. انجام این مرحله حساسیت خاصی دارد که به همین علت باید افراد ماهر آن را به انجام برسانند. خوشبختانه سازندگان گیتار سال های زیادی است که در این زمینه کار می کنند و تبحر لازم برای آن را به دست آورده اند. امیدواریم که با در نظر گرفتن تمامی اصول حرفه ای بتوانید یک گیتار مناسب بسازید و از نواختن آن لذت ببرید.

این مقاله توسط همکاران ما در آموزشگاه موسیقی ساز نو برای علاقه مندان به گیتار تهیه شده است. چنانچه علاقه مند به آموزش گیتار در بهترین آموزشگاه موسیقی در کرج هستید می توانید با همکاران ما از طریق شماره ۲۶۳۲۵۰۲۰۳۲ ارتباط حاصل فرمایید.

آموزشگاه موسیقی ساز نو

تیم نویسندگان آموزشگاه سازنو

آموزشگاه موسیقی سازنو در عظیمیه کرج فعالیت خود را از بهار ۹۵ با مدیریت سارا رضازاده و الیاس دژآهنگ که هر دو فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد موسیقی از دانشگاه هنر تهران هستند؛ با هدف ارتقاء سطح کیفی آموزش و ارائه خدمات آموزشی با رویکردی متفاوت در شهر کرج آغاز به کار کرد.